عنوان
يکشنبه ٣٠ دی ١٣٩٧-
پیوندها
صفحه اصلی > کارگروه‌های تخصصی > کارگروه فرسایش و رسوب 
کارگروه فرسایش و رسوب

اهمیت و ضرورت:

خاک به عنوان بزرگترین منبع طبیعی و ثروت عظیم ملی، نقش بی بدیلی در تولید محصولات و تامین امنیت غذایی جامعه، حفظ کمیت و کیفیت آب و افزایش بهره­وری آن، و حفاظت و بهبود شرایط محیط زیست ایفا می­نماید. تخریب اراضی و فرسایش خاک موجب پیامدهای ناگواری از قبیل هدر رفت منابع، بروز گرد و غبار و طوفان­های شن، تولید رسوبات و تخریب منابع آبی، آلودگی و تخریب محیط زیست، تهدید امنیت غذایی و سلامت و بهداشت جامعه می­گردد. خسارت­های ناشی از فرسایش خاک در جنبه­های مختلف در حد ده­ها میلیارد دلار در سال تخمین زده شده است. حفاظت از منابع خاک و مدیریت پایدار آنها، و پیشگیری از صدمات و زیان­های وارده مستلزم اقدامات قانونی، سیاست­گذاری، مدیریتی، اجرایی، و توسعه فناوری می­باشدکه کارگروه فرسایش وحفاظت خاکمی­تواند بخشی از آنها را مورد پوشش قرار دهد.

 

اهداف و ماموریت:

 

·   تدوین و پیشنهاد چشم­اندازها، راهبردها، اولویت­ها و راهکارها در زمینه مهار فرسایش و رسوب و ارائه نقشه راه حفاظت خاک کشور.

·        بسترسازی گسترش فعالیت­های مربوط به توسعه فناوری­های مورد نیاز برای حفاظت خاک و مهار فرسایش.

·        کاربردی نمودن تحقیقات مربوطه و تجاری­­سازی نتایج حاصل از آنها.

·        تدوین استانداردها و توسعه ابزار نرم افزاری و سخت افزاری لازم برای حفاظت خاک و کنترل فرسایش.

·         ارتقاء دانش حفاظت خاک در بین متخصصین و پژوهشگران.

·        فرهنگ سازی در مورد اهمیت خاک و ضرورت مدیریت پایدار آن برای اقشار مختلف مردم.  

·        ایجاد و توسعه شبکه نظارت و پایش مستمر فرسایش خاک کشور با گسترش فناوری­های نوین.

·   رصد فناوری­های نوین در زمینه حفاظت خاک و مهار فرسایش در سطح ملی و بین­المللی به منظور به کارگیری و توسعه آنها.

·   هماهنگی و توسعه همکاری بین نهادهای علمی، فناوری، اقتصادی، و فرهنگی فعال کشور در زمینه حفاظت خاک و کنترل فرسایش خاک به منظور نیل به اهداف اسناد بالادستی ذیربط، از جمله برنامه چشم انداز بیست ساله.

 

شرح وظایف:

·        ارزیابی اقدامات حفاظت خاک و آبخیزداری در مهار فرسایش خاک، تولید رسوب و پایداری زیست­بوم.

·        طراحی برنامه پایش فرسایش خاک در کشور و اجرای الگویی آن در چند حوزه آبخیز.

·        طراحی پایگاه داده­های مکانی و غیر مکانی از وضعیت فرسایش خاک در حوضه­های آبخیز در سطح کشور.

·        بازنگری و تدوین راهبردهای حفاظت خاک در ارضی کشاورزی دیم و آبی به­ویژه اراضی شیب­دار.

·        بازنگری و تدوین راهبرد­های حفاظت خاک در اراضی مرتعی، جنگلی و بیابانی.

·        تدوین راهبرد­های حفاظت خاک در عملیات راه­سازی، معدن­کاوی و شهرسازی در مناطق مختلف کشور

·        شناسایی حوضه­های حساس به فرسایش و بازنگری و به روز رسانی نقشه­های مربوطه.

·        تهیه و تدوین استانداردها و شاخص­ها کمی و کیفی برای حفاظت خاک و مهار فرسایش.

·   تقویت دانش تخصصی اساتید و محققان حفاظت خاک کشور از طریق برگذاری نشست­های تخصصی، با سایر اقدامات موثر.

·   ارتقاء آگاهی عمومی به­ویژه بهره­برداران، و جلب مشارکت مردمی و حمایت کلیه
ذی­نفعان، با به­کارگیری آموزش­های عمومی از طریق صدا و سیما، آموزش و پرورش و سازمان­های مردم­نهاد.

·         ارزیابی فناوری­های حفاظت خاک و تعیین خلاء های موجود و رصد فناوری­های نوین در سطح ملی و بین­المللی.

·   تنظیم آیین نامه­های لازم برای تعاملات بین وزارت­خانه­های مرتبط، تبیین وظیفه­مندی، حدود اختیارات و مسئولیت­های هریک از دستگاههای اجرایی در امر حفاظت و مدیریت پایدار منابع خاک.

·   جلب نظر مالکین اراضی کشاورزی برای اجرای طرح­های پایلوت حفاظت خاک و آبخیزداری به­منظور تسریع در ایجاد و تعمیم الگوهای موفق و قابل تعمیم مدیریت حوزه­های آبخیز

·        مستند سازی و به­کار­گیری دانش بومی و ارتقاء ظرفیت­ها و مهارت بهره­برداران و جوامع محلی

·   ارزیابی مدل­های موجود در زمینه فرسایش و رسوب، و بومی­سازی و توسعه بعضی از آنها به منظور استفاده در برنامه­های حفاظت خاک.

·        تعیین حد فرسایش قابل تحمل در مناطق مختلف کشور به عنوان معیار اساسی ارزیابی وضعیت فرسایش خاک.

·        شناخت عوامل و فرآیندهای موثر در پدیده گرد و غبار و چگونگی مهار آن.

 

برنامه­ها و اقدامات کارگروه:

مهمترین فعالیت­های کارگروه از بدو تاسیس تاکنون به شرح زیر بوده است:

-    تدوین چشم انداز، راهبردها، اولویت­ها و راهکارها در زمینه حفاظت خاک و مهار فرسایش و رسوب در قالب سند ملی ستاد آب، خشکسالی، فرسایش، و محیط زیست.

-     بررسی وضعیت موجود، تجزیه و تحلیل محدودیت­ها، مشکلات و توانمندی­ها با نگاهی به عملکرد گذشته و راهبردها و راهکارهای توسعه فناوری­های مهار فرسایش و حفاظت خاک.

-         پیگیری، بررسی، و ارزیابی خاک­پوش­ها(مالچ­های) زیستی در مناطق مختلف کشور.

©تمامی حقوق متعلق به این سایت و برای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری محفوظ می باشد.www.isti.ir